Theory of Hegemonic War

Policy Tensor

Wehrmacht

The great turning points in world history have been provided by these hegemonic struggles among political rivals; these periodic conflicts have reordered the international system and propelled history in new and unchartered directions. They resolve the question of which state will govern the system, as well as what ideas and values will predominate, thereby determining the ethos of successive ages.”

The fundamental problem of international relations in the contemporary world is the problem of peaceful adjustment to the consequences of the uneven growth of power among states, just as it was in the past. International society cannot and does not stand still. War and violence remain serious possibilities as the world moves from the decay of one international system toward the creation of another.

Robert Gilpin, War & Change in World Politics

In a contemplative article, William C. Wohlforth wondered what contemporary political science would’ve…

View original post 3,541 more words

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Poll: Hillary’s Lead for 2016 Democratic Nomination Has Shrunk

TIME

Hillary Clinton’s lead over possible candidates for the 2016 Democratic nomination has “shrunk significantly,” a new poll found.

61% of likely Democratic voters in December say they would vote for Clinton, according to a poll conducted by ABC News and the Washington Post,down from her lead of 63% in November, and 73% in January.

Vice President Joe Biden is in second place with 14%, the poll said, and Mass. Senator Elizabeth Warren is in third with 13%, though Warren has emphasized that she is not seeking a nomination.

For the Republican nomination, 2012 GOP nominee Mitt Romney is leading with 19%, with Florida Governor Jeb Bush in second at 14%, according to a McClatchy-Marist poll last week.

[ABC]

View original post

Posted in politics | Leave a comment

მერაბ მამარდაშვილი ერთმორწმუნე მტრის შესახებ

მატიანე

ქართულმა ხასითმა, ქართულმა გენოტიპმა დაკარგა თავისი მოხაზულობა, ეს დაიკარგა უკვე რუსეთთან უთიერთობაში XIX საუკუნეში, დაიკარგა ჩვენი ეკლესიის და რელიგიის დონეზე. იმდენი ჩვენ არ გვავნო მაჰმადიანობამ, ან მუსულმანურმა სამყარომ, არაბებმა ან მონღოლებმა, ან სპარსელებმა, ან თურქებმა, რომლებიც ყოველთვის გვემტერებოდნენ, განსაკუთრებით ემტერებოდნენ ჩვენ რწმენას– რელიგიას, რამდენადაც ჩვენ გვავნო “ნათესაობრივმა” კავშირმა რუსულ კულტურასთან, რუსულ ეკლესიასთან, რომელიც გვეჩვენებოდა მონათესავე.

უფრო მყარი, უფრო მტკიცე იყო ჩვენი რწმენა, როცა ჩვენ ვანსხვავებდით ჩვენ თავს განსხვავებულ მაჰმადიანისგან ან სხვა რწმენის სახელმწიფოსაგან, რომელიც შემოიჭრებოდა ჩვენი სახელმწიფოს ფარგლებში. იქ არის რაღაც გაუგებრობა– ჩვენ დამოკიდებულებაში, წაშლა საზღვრებისა რუსულ ეკლესიასთან. ერთი რუსი ეკლესიის ისტორიკოსი აღიარებდა: “უმცროსმა დამ (რუსეთის ეკლესია) თავისი უფროსი და (ქართული ეკლესია) დაახრჩო თავის ხელებში. იმიტომ რომ უფროსმა დამ აღარ იცოდა ვინ არის მტერი და ვინ არის ნათესავი.

View original post

Posted in Uncategorized | Leave a comment

TERROR IN THE NAME OF GOD

TERROR IN THE NAME OF GOD.

via TERROR IN THE NAME OF GOD.

Posted in Uncategorized | Leave a comment

ირა­ნის და და­სავ­ლე­თის და­პი­რის­პი­რე­ბა

ან­ტი­კუ­რი სა­ბერ­ძნე­თის ქა­ლაქ-სა­ხელ­მწი­ფოს, მე­ლო­სის გა­ნად­გუ­რე­ბის წინ ათე­ნე­ლებ­მა ელ­ჩე­ბი მი­ავ­ლი­ნეს  მო­ლა­პა­რა­კე­ბის მიზ­ნით. ქა­ლა­ქის დი­დე­ბუ­ლე­ბის წი­ნა­შე გა­მოს­ვლი­სას ელ­ჩებ­მა გა­ნაც­ხა­დეს, რო­დე­საც ომის და მშვი­დო­ე­ბის სა­კით­ხებს „პრაქ­ტი­კუ­ლი ადა­მი­ა­ნე­ბი გა­ნი­ხი­ლა­ვენ, სა­მარ­თლი­ა­ნო­ბის სტან­დარ­ტი იძუ­ლე­ბის უნა­რის თა­ნა­ფარ­დო­ბა­ზეა  და­მო­კი­დე­ბუ­ლი და რომ ძლი­ე­რე­ბი აკე­თე­ბენ იმას, რი­სი გა­კე­თე­ბაც ძა­ლუძთ, ხო­ლო სუს­ტე­ბი კი იმის გა­კე­თე­ბას თან­ხმდე­ბი­ან, რა­ზეც უა­რის თქმა არ შე­უძ­ლი­ათ“[1].
 აშშ რე­გი­ონ­ში დო­მი­ნან­ტი ძა­ლა. რი­სი გა­კე­თე­ბა შა­უძ­ლია მას?  რის გა­კე­თე­ბა­ზე უნ­და და­თან­ხმდეს ირა­ნი? რა სცე­ნა­რი შე­იძ­ლე­ბა გან­ვი­თარ­დეს? სა­ნამ ამ კით­ხვებს გავ­ცემთ პა­სუხს, მი­ზან­შე­წო­ნი­ლია გა­ვა­ა­ნა­ლი­ზოთ, რა სურთ მხა­რე­ებს და რა ვი­თა­რე­ბაა რე­გი­ონ­ში.
   ირა­ნი ცდი­ლობს გა­ა­ფარ­თო­ოს რე­გი­ონ­ში თა­ვი­სი გავ­ლე­ნა. მი­სი ბირ­თვუ­ლი პროგ­რა­მაც ამ მი­ზანს ემ­სა­ხუ­რე­ბა. ასე­ვე თუ გა­ვით­ვა­ლის­წი­ნებთ მი­სი ენერ­გო რე­სურ­სე­ბის მა­რა­გებს,  შეგ­ვიძ­ლია და­ვას­კვნათ, რომ ირა­ნი მთელ რე­გი­ონ­ში ერთ-ერ­თი გავ­ლე­ნი­ა­ნი სა­ხელ­მწი­ფო გახ­დე­ბა. ეს არის მი­სი რე­ლი­გი­ურ-ნა­ცო­ნა­ლის­ტუ­რად გან­წყო­ბი­ლი ელი­ტის მი­ზა­ნიც.
   ჯ. მარ­შა­ი­მე­რი თა­ვის ნაშ­რომ­ში „ანარ­ქია და ბრძო­ლა ძა­ლა­უფ­ლე­ბით­ვის“ აღ­ნიშ­ნავს: „მე ვამ­ტკი­ცებ, რომ სა­ხელ­მწი­ფო­ე­ბი ყო­ველ­თვის ეძე­ბენ შე­საძ­ლებ­ლო­ბას მე­ტო­ქე­ზე უპი­რა­ტე­სო­ბის მო­სა­პო­ვებ­ლად, ხო­ლო მა­თი სა­ბო­ლოო მი­ზა­ნი ჰე­გე­მო­ნო­ბაა. ეს პერ­სპექ­ტი­ვა არ გა­ნი­ხი­ლავს სა­ხელ­მწი­ფო­ებს, რომ­ლებ­საც სტა­ტუს-კვოს შე­ნარ­ჩუ­ნე­ბა სურთ, იმ უც­ნა­უ­რი შემ­თხვე­ვის გა­მოკ­ლე­ბით, რო­ცა ასე­თი სა­ხელ­მწი­ფო დო­მი­ნან­ტია. რე­ა­ლუ­რად სის­ტე­მა შედ­გე­ბა დი­დი სა­ხელ­მწი­ფო­ე­ბი­სა­გან, რო­მელ­თა მოქ­მე­დე­ბის ძი­რი­თა­დი მო­ტი­ვა­ცია რე­ვი­ზი­ო­ნის­ტუ­ლი ზრახ­ვე­ბია.“[2]  ირა­ნის ირ­გვლივ არ­სე­ბუ­ლი ვი­თა­რე­ბა შე­ი­ცავს ამ „უც­ნა­ურ“ შემ­თხვე­ვას, რო­მელ­ზეც ჯერ­ვი­სი სა­უბ­რობს. ხო­ლო დი­დი სა­ხელ­მწი­ფო­ე­ბის მხრი­დან კი აშ­კა­რაა რე­ვი­ზი­ო­ნიზ­მი. ხო­ლო ამე­რი­კის დო­მი­ნანტ ძა­ლას სურს ჰე­გე­მო­ნო­ბის შე­ნარ­ჩუ­ნე­ბა რე­გი­ონ­ში. აშშ და მი­სი და­სავ­ლე­ლი პარ­ტნი­ო­რე­ბის ინ­ტე­რე­სებ­ში არ შე­დის, რომ ირან­მა შექ­მნას ბირ­თვუ­ლი  ბომ­ბი. „მე­ტიც არ სურთ იხი­ლონ ირა­ნი დო­მი­ნანტ კონ­ვე­ცი­ურ ძა­ლად, რომ­ლის გავ­ლე­ნაც ძირს გა­მო­უთ­ხრის სა­უ­დის არა­ბე­თის გავ­ლე­ნას.  მი­უ­ხე­და­ვად იმი­სა  ირანს ექ­ნე­ბა თუ არა ბირ­თვუ­ლი ბომ­ბი, აშშ-მ უნ­და და­იც­ვას თა­ვი­სი სა­უ­დე­ლი პარ­ტნი­ო­რე­ბი და შე­ა­კა­ვოს ირა­ნი. მა­გა­რამ პრობ­ლე­მა არის ის,  რომ ირა­ნის გავ­ლე­ნა ჯერ სი­რი­ა­შიც კი არ არის შე­კა­ვე­ბუ­ლი, მაგ­რამ სი­რი­ა­შიც რომ მო­ი­თო­კოს მი­სი გავ­ლე­ნა, მას ვერ მო­თო­კა­ვენ  ერაყ­ში. ირა­ნი ამ შე­კა­ვე­ბის პო­ლი­ტი­კი­დან და­მა­ჯე­რე­ბე­ლი სა­ხით გა­მო­ვი­და,  ამი­ტო­მაც  მი­სი შე­საძ­ლებ­ლო­ბა გავ­ლე­ნა მო­ახ­დი­ნოს სა­უ­დის არა­ბეთ­ზე ძალ­ზე  დი­დია.“[3]
ამე­რი­კა ირა­ნის და­პი­რის­პი­რე­ბის ამ ფონ­ზე ევ­რო­კავ­შირ­მა მი­ი­ღო სან­ქცი­ე­ბი ირა­ნის ნავ­თო­ბის იმ­პორ­ტის აკ­რძალ­ვას­თან და­კავ­ში­რე­ბით, რო­მე­ლიც ამოქ­მედ­დე­ბა პირ­ვე­ლი ივ­ლი­სი­დან. ასე­ვე სან­ქცი­ე­ბი შე­ე­ხე­ბა ირა­ნის ცენ­ტრა­ლურ ბან­კსა და ნავ­თობ­ქი­მი­უ­რი ნივ­თი­ე­რე­ბე­ბის ექ­სპორ­ტსაც.  ირა­ნი სან­ქცი­ე­ბის ამოქ­მე­დე­ბის შემ­თხვე­ვა­ში იმუქ­რე­ბა, რომ გა­და­კე­ტავს ორ­მუ­ზის ყუ­რეს, რო­მელ­შიც მსოფ­ლიო ნავ­თო­ბის 1/5-ის ტრან­სპორ­ტი­რე­ბა ხდე­ბა.  „ევ­რო­კავ­ში­რი აც­ხა­დებს, რომ გა­აგ­რძე­ლებს ორ­მაგ მიდ­გო­მას ირა­ნი­სად­მი. ერ­თი მხრივ, სან­ქცი­ე­ბის შე­მო­ღე­ბა და მე­ო­რე მხრივ, ირანს მო­უ­წო­დებს დაჯ­დეს მო­ლა­პა­რა­კე­ბის მა­გი­დას­თან. ევ­რო­კავ­ში­რის ქმე­დე­ბე­ბი დრო­ში ემ­თხვე­ვა ამე­რი­კის მხრი­დან ჩი­ნეთ­ზე, ინ­დო­ეთ­ზე და სხვა აზი­ურ სა­ხელ­მწი­ფო­ებ­ზე დიპ­ლო­მა­ტი­ურ ზე­წო­ლას, ირა­ნუ­ლი ნავ­თო­ბის იმ­პორ­ტის შეზ­ღუდ­ვის მიზ­ნით. მი­უ­ხე­და­ვად ასე­თი დიპ­ლო­მა­ტი­უ­რი ძა­ლის­ხმე­ვი­სა, ჩი­ნე­თი და სხვა ქვეყ­ნე­ბი აც­ხა­დე­ბენ, რომ მათ სურთ ირა­ნუ­ლი ნავ­თო­ბის იმ­პორ­ტი.“[4]
ჩი­ნე­თის სა­გა­რეო საქ­მე­თა მი­ნის­ტრის გან­ცხა­დე­ბით, ირან­ზე  ზე­წო­ლა და სან­ქცი­ე­ბის შე­მო­ღე­ბა არ არის კონ­სტრუქ­ცი­უ­ლი მიდ­გო­მა. ჩი­ნეთ­მა შე­საძ­ლოა სარ­გე­ბე­ლიც კი ნა­ხოს ბირ­თვუ­ლი პროგ­რა­მის ირ­გვლივ ირა­ნი­სა და და­სავ­ლე­თის და­პი­რის­პი­რე­ბით.  იგი გახ­ლავთ ირა­ნუ­ლი ნედ­ლე­უ­ლის ერთ-ერ­თი მსხვი­ლი გა­და­მა­მუ­შა­ვე­ბე­ლი.  ბუ­ნებ­რი­ვია, და­სავ­ლე­თის მხრი­დან სან­ქცი­ე­ბის და­წე­სე­ბის შემ­თხვე­ვა­ში ჩი­ნე­თის­თვის ხელ­საყ­რე­ლი პი­რო­ბე­ბი იქ­მნე­ბა, მას სა­შუ­ა­ლე­ბა ექ­ნე­ბა ფა­სის და­წე­ვის და მე­ტი რა­ო­დე­ნო­ბის შე­ძე­ნის. აშშ ენერ­გე­ტი­კუ­ლი ინ­ფორ­მა­ცი­ის სა­ა­გენ­ტოს მო­ნა­ცე­მე­ბით  ჩი­ნე­თი ირა­ნის ნავ­თო­ბის ექ­სპორ­ტის 22 % ყი­დუ­ლობს.[5] ჩი­ნე­თის მხრი­დან მსგავ­სი პო­ლი­ტი­კა არის მო­სა­ლოდ­ნე­ლი, რად­გან იგი სა­გა­რეო ურ­თი­ერ­თო­ბე­ბის დროს ხელ­მძღვა­ნე­ლობს არა იდე­ო­ლო­გი­უ­რი მო­ტი­ვე­ბით, არა­მედ პრაგ­მა­ტუ­ლი მო­საზ­რე­ბე­ბით.
  ჩე­მი აზ­რით, ირა­ნის ირ­გვლივ შექ­მნი­ლი კრი­ზი­სი, ხელს აძ­ლევს დიდ სა­ხელ­მწი­ფო­ებს, ჩი­ნეთს და რუ­სეთს მო­ახ­დი­ნონ რე­ვი­ზია ამე­რი­კი­სა  და თა­ვი­ან­თი გავ­ლე­ნის სფე­რო­ე­ბის.  ირა­ნის კონ­ფლიქ­ტის გა­დაჭ­რას მოჰ­ყვე­ბა ახა­ლი სა­ერ­თა­შო­რი­სო წეს­რი­გი რე­გი­ონ­ში. ჩე­მი ვა­რა­უ­დით, ირა­ნის ირ­გვლივ შე­იძ­ლე­ბა გან­ვი­თარ­დეს სცე­ნა­რე­ბი რა­მო­დე­ნი­მე მი­მარ­თუ­ლე­ბით. მაგ­რამ, ნე­ბის­მი­ერ შემ­თხვე­ვა­ში, არ­სე­ბუ­ლი ვი­თა­რე­ბა შე­იც­ვლე­ბა რა­დი­კა­ლუ­რად.  ეს ვა­რა­უ­დი ემ­ყა­რე­ბა იმის დაშ­ვე­ბას, რომ ირა­ნი მარ­თლაც ახ­ლოს არის ბირ­თვუ­ლი ია­რა­ღის დამ­ზა­დე­ბას­თან. იმ  შემ­თხვე­ვა­ში, თუ ირა­ნი მო­ა­ხერ­ხებს ბირ­თვუ­ლი ია­რა­ღის შექ­მნას, მა­შინ იგი ხდე­ბა რე­გი­ო­ნა­ლუ­რი სა­ხელ­მწი­ფო, ძლი­ე­რი კონ­ვენ­ცი­უ­რი არ­მი­ით, ენერ­გო­რე­სურ­სე­ბით და აშ­კა­რა ან­ტი­ა­მე­რი­კუ­ლი პო­ლი­ტი­კით. იგი საფ­რთხეა ამე­რი­კის­თვის და მი­სი მო­კავ­ში­რე­ე­ბის­თვის რე­გი­ონ­ში, ამი­ტომ ამე­რი­კის შე­ერ­თბე­უ­ლი შტა­ტე­ბი იძუ­ლე­ბუ­ლია არ და­უშ­ვას ირა­ნის გაძ­ლი­ე­რე­ბა. ემ­ბარ­გოს გან­ხორ­ცი­ე­ლე­ბა სრუ­ლად ვერ ხერ­ხდე­ბა, ჩი­ნე­თი­სა და ინ­დო­ე­თის პო­ზი­ცი­ის გა­მო. მა­თი ეს პო­ზი­ცია ნა­კარ­ნა­ხე­ვია ამ სა­ხელ­მწი­ფო­ე­ბის ეროვ­ნუ­ლი ინ­ტე­რე­სე­ბი­დან და ასე­ვე მა­თი რე­ვი­ზი­ო­ნის­ტუ­ლი მიდ­გო­მე­ბი­დან. ამ შემ­თხვე­ვა­ში აშშ იძუ­ლე­ბუ­ლია ყვე­ლა ღო­ნეს მი­მარ­თოს, რა­თა ირან­მა ვერ მო­ა­ხერ­ხოს ატო­მუ­რი ბომ­ბის შექ­მნა.  შე­იძ­ლე­ბა ით­ქვას, რომ დღეს ჩვენ ამ პრო­ცესს ვა­დევ­ნებთ თვალ­ყურს. კერ­ძოდ, იგი ცდი­ლობს, ერ­თი მხრივ, თა­ვი­სი პარ­ტნი­ო­რე­ბი და დი­დი მო­თა­მა­შე­ე­ბი და­არ­წმუ­ნოს ირა­ნის წი­ნა­აღ­მდეგ სან­ქცი­ე­ბის აუ­ცი­ლებ­ლო­ბა­ში. ხო­ლო მე­ო­რე მხრივ, ხდე­ბა ატო­მურ ობი­ექ­ტებ­ზე კი­ბერ შე­ტე­ვა და მეც­ნი­ე­რე­ბის ლიკ­ვი­და­ცია. შემ­დე­გი ნა­ბი­ჯი შე­იძ­ლე­ბა იყოს ბირ­თვულ ობი­ექ­ტებ­ზე სა­ჰა­ე­რო შე­ტე­ვა. ეს შე­ტე­ვაც ვერ იქ­ნე­ბა ეფექ­ტუ­რი, ვი­ნა­ი­დან ირა­ნის ბირ­თვუ­ლი ობი­ექ­ტე­ბი გან­ლა­გე­ბუ­ლია მთე­ლი ქვეყ­ნის მას­შტა­ბით მი­წის ქვეშ, რაც არ­თუ­ლებს მის გა­ნად­გუ­რე­ბას. „ირა­ნის ბირ­თვულ ინ­ფრას­ტრუქ­ტუ­რა­ზე სამ­ხედ­რო იე­რიშ­მა შე­საძ­ლოა შე­ა­ფერ­ხოს პროგ­რა­მა, მაგ­რამ სა­ვა­რუ­დოდ, ხელს ვერ შე­უშ­ლის მის აღ­დგე­ნას, თუ რა­მე­ნა­ი­რად არ გა­მო­იწ­ვევს ირა­ნის მთავ­რო­ბის დამ­ხო­ბას და ხე­ლი­სუფ­ლე­ბა­ში ძალ­ზე გან­სხვა­ვე­ბულ მმარ­თველ ჯგუფს არ მო­იყ­ვანს. სამ­ხედ­რო დარ­ტყმას მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნი პო­ლი­ტი­კუ­რი და სამ­ხედ­რო რის­კი თან სდევს. თუ სამ­ხედ­რო გზით ირა­ნის პროგ­რა­მის შე­ფერ­ხე­ბით მო­გე­ბუ­ლი დრო შე­დე­გი­ა­ნად იქ­ნე­ბა გა­მო­ყე­ნე­ბუ­ლი, პრე­ვენ­ცი­უ­ლი დარ­ტყმა შე­იძ­ლე­ბა მიმ­ზიდ­ვე­ლი იყოს. თუმ­ცა არ არ­სე­ბობს არა­ნა­ი­რი მი­ზე­ზი, ვი­ფიქ­როთ, რომ ეს ასე მოხ­დე­ბა. უფ­რო სა­პი­რის­პი­რო ვა­რი­ან­ტია მო­სა­ლოდ­ნე­ლი. მცი­რე ან მას­შტა­ბუ­რი შე­ტე­ვე­ბი ირა­ნის წი­ნა­აღ­მდეგ სპარ­სულ ნა­ცი­ო­ნა­ლიზმს გა­აღ­ვი­ვებს და უფ­რო და­მა­ჯე­რებლს გახ­დის რე­ჟი­მის მტკი­ცე­ბას, რომ ირა­ნი­სათ­ვის და­სავ­ლე­თი საფ­რთხეა.“[6]
 რაც შე­ე­ხე­ბა ირა­ნის შიგ­ნით არ­სე­ბულ პო­ლი­ტი­კურ ვი­თა­რე­ბას, სამ­წუ­ხა­როდ, და­სავ­ლეთ­მა ვერ შეძ­ლო გა­სულ წლებ­ში დი­დი საპ­რო­ტეს­ტი ტალ­ღის აგო­რე­ბა. ირან­ში არ არის „პრო-და­სავ­ლუ­რი“ პო­ლიტ­კუ­რი ძა­ლა, რო­მე­ლიც შეძ­ლებს შეც­ვა­ლოს არ­სე­ბუ­ლი რე­ჟი­მი. ამი­ტომ, რაც უფ­რო ახ­ლოს იქ­ნე­ბა ირა­ნი ბირ­თვუ­ლი ბომ­ბის შექ­მნას­თან მით უფ­რო ახ­ლოს ვიქ­ნე­ბით ირა­ნის წი­ნა­აღ­მდეგ სამ­ხედ­რო მოქ­მე­დე­ბე­ბის დაწ­ყე­ბას­თან.
   აშშ რა­ცი­ო­ნა­ლუ­რი აქ­ტო­რია. მან კარ­გად იცის რო­გორ გა­რე­მოა რე­გი­ონ­ში და ამ გა­რე­მო­ში სა­კუ­თა­რი ჰე­გე­მო­ნო­ბის შე­ნარ­ჩუ­ნე­ბის  მიზ­ნით სტრა­ტე­გი­უ­ლად აზ­როვ­ნებს. ის აა­ნა­ლი­ზებს ირა­ნის, სა­უ­დის არა­ბე­თის, ჩი­ნე­თის, რუ­სე­თის  და სხვა სა­ხელ­მწი­ფო­ე­ბის მიზ­ნებს. ასე­ვე, აა­ნა­ლი­ზებს თუ რა გავ­ლე­ნა შე­უძ­ლია მო­ახ­დი­ნოს მის­მა ქცე­ვამ (პრე­ვენ­ცი­უ­ლი დარ­ტყმე­ბი, ემ­ბარ­გო, ოკუ­პა­ცია)  ზე­მო­აღ­ნიშ­ნულ სა­ხელ­მწი­ფო­ე­ბის ქცე­ვა­ზე და რა გავ­ლე­ნა შე­უძ­ლი­ათ მო­ახ­დი­ნონ ამ სა­ხელ­მწი­ფო­ებ­მა მის სტრა­ტე­გი­ა­ზე რე­გი­ონ­ში.  ამ ყვე­ლაფ­რის გათ­ვლა ხდე­ბა მოკ­ლე­ვა­დი­ან და გრძელ­ვა­დი­ან პერ­სპექ­ტი­ვა­ში. ჩი­ნე­თი და რუ­სე­თი ში­შით შე­ყუ­რე­ბენ აშშ მი­ერ ირა­ნის ოკუ­პა­ცი­ის პერ­სპექ­ტი­ვას და იქ პრო­ა­მე­რი­კუ­ლი ხე­ლი­სუფ­ლე­ბის დამ­ყა­რე­ბას. ირა­ნის ოკუ­პა­ცია და შემ­დგომ დე­მო­კარ­ტი­ზა­ცია ურ­თუ­ლე­სი ამო­ცა­ნაა. მაგ­რამ თუ ამე­რი­კას ეყო­ფა ძა­ლე­ბი და სხვა გზაც არ დარ­ჩე­ბა იძუ­ლე­ბუ­ლი იქ­ნე­ბა ეს სცე­ნა­რი გა­ნა­ხორ­ცი­ე­ლოს. მი­თუ­მე­ტეს რო­ცა გა­ერ­თი­ა­ნე­ბუ­ლი ერე­ბის ორ­გა­ნი­ზა­ცია და სხვა სა­ერ­თა­შო­რი­სო ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ე­ბი უძ­ლურ­ნი არი­ან ზე­წო­ლა მო­ახ­დი­ნონ ირან­ზე,  რა­თა ამ უკან­სკნელ­მა უა­რი თქვა ბირ­თვუ­ლი იარ­ღის შექ­მნა­ზე.
   ამ­ჟა­მად ირა­ნის ირ­გვლივ შექ­მნი­ლი ვი­თა­რე­ბა სუპ­რა­ნა­ცი­ო­ნა­ლუ­რი ინ­სტი­ტუ­ტე­ბის კრი­ზის­ზე მი­უ­თი­თებს. ბი­პო­ლა­რუ­ლი სამ­ყა­როს და­სას­რუ­ლის შემ­დეგ ბევ­რი იმე­დოვ­ნებ­და, რომ სწო­რედ ეს სუპ­რა­ნა­ცი­ო­ნა­ლუ­რი წარ­მო­ნაქ­მნე­ბი შექ­მნი­და ახალ მსოფ­ლიო წეს­რიგს. ირა­ნის ირ­გვლივ შექ­მნი­ლი კრი­ზი­სი კი იმა­ზე მი­უ­თი­თებს, რომ სწო­რე­დაც ერი-სა­ხელ­მწი­ფო­ე­ბი გა­მო­დი­ან ავან­სცე­ნა­ზე. ყო­ვე­ლი­ვე ეს გერ­ჰად შა­ი­ტის მი­ერ აღ­წე­რილ ვი­თა­რე­ბას წა­აგ­ვას: „თუ რო­გორ აღ­მოჩ­ნდე­ბი­ან პო­ლი­ტი­კუ­რი ფუნ­და­მენ­ტა­ლიზ­მის რა­დი­კა­ლუ­რი კრი­ტი­კო­სე­ბი თა­ვად პო­ლი­ტი­კურ თე­ო­ლო­გე­ბად. ამ კავ­ში­რის გა­სარ­კვე­ვად კი იგი აკ­რი­ტი­კებს ერ­თგვა­რი მსოფ­ლიო სა­ხელ­მწი­ფოს რწმე­ნით ამოძ­რა­ვე­ბულ სა­ერ­თა­შო­რი­სო პო­ლი­ტი­კის ცნე­ბას – ისე­თი ყოვ­ლის­მომ­ცვე­ლი ძა­ლა­უფ­ლებ­რი­ვი სტრუქ­ტუ­რის რწმე­ნით, რო­მე­ლიც წარ­მოდ­გე­ნი­ლია ან უკ­ვე საწ­ყი­სი სა­ხით მო­ცე­მუ­ლად, ან ნა­წი­ლობ­რივ უკ­ვე მოქ­მე­დად, ან კი­დევ ხე­ლის ერ­თი მოს­მით შე­საქ­მნე­ლად. ეს რწმე­ნა ასაზ­რო­დო­ებს პო­ლი­ტი­კის იმ ყალბ ერ­თი­ა­ნო­ბას, რო­მე­ლიც იძ­ლე­ვა სა­შუ­ა­ლე­ბას, სა­ერ­თა­შო­რი­სო სა­მარ­თა­ლი მო­იხ­მონ ისე, რომ არც კი წუხ­დე­ბი­ან იმის გარ­კვე­ვით, თუ რას წარ­მო­ად­გენს მი­სი უზ­რუნ­ველ­მყო­ფი პო­ლი­ტი­კუ­რი ძა­ლა­დო­ბა.“[7]
   სტა­ტი­ის ბო­ლოს კი კვლავ მინ­და მი­ვუბ­რუნ­დე თუ­კი­დი­დეს მე­ლო­სის დი­ა­ლოგს. მას შემ­დეგ, რაც მე­ლოს­მა უა­რი თქვა და­თან­ხმე­ბო­და იმა­ზე, რა­ზეც „უა­რის თქმა არ შე­ეძ­ლო“ – ათე­ლე­ნებ­მა ქა­ლა­ქი აი­ღეს და ყვე­ლა შეპ­ყრო­ბი­ლი სამ­ხედ­რო ასა­კის მა­მა­კა­ცი მოკ­ლეს და ქა­ლე­ბი და ბავ­შვე­ბი კი მო­ნე­ბად გა­ყი­დეს.
  რა ელის ირანს იმ შემ­თხვე­ვა­ში, თუ უარს არ იტ­ყვის ბირ­თვულ პროგ­რა­მა­ზე,  ძნე­ლი სათ­ქმე­ლია, მაგ­რამ ის უდა­ვოა, რომ სამ­ხედ­რო მოქ­მე­დე­ბე­ბის დაწ­ყე­ბის შემ­თხვე­ვა­ში სა­მო­ქა­ლა­ქო მსხვერ­პლი დი­დი იქ­ნე­ბა,  ბირ­თვუ­ლი ობი­ექ­ტე­ბის გა­ნად­გუ­რე­ბა გაზ­რდის  გა­რე­მოს და­ბინ­ძუ­რე­ბის რისკს, ხო­ლო დე­მოკ­რა­ტი­ის მშე­ნებ­ლო­ბა ურ­თუ­ლე­სი ამო­ცა­ნა იქ­ნე­ბა.
 გა­მო­ყე­ნე­ბუ­ლი ლი­ტე­რა­ტუ­რა:
 1. Thucydides, The Peloponnesian  War The Melian  dialogue(Book 5, Chapter 17) ხელ­მი­საწ­ვდო­მია შემ­დეგ ბმულ­ზე: http://www.wellesley.edu/ClassicalStudies/CLCV102/Thucydides–MelianDialogue.html, ნახ­ვის თა­რი­ღი 2012 წლის 25 იან­ვარ
[2] ჯ. მარ­შა­ი­მე­რი, ანარ­ქია და ბრძო­ლა ძა­ლა­უფ­ლე­ბით­ვის. არ­ტი და ჯერ­ვი­სი, სა­ერ­თა­შო­რი­სო პო­ლი­ტი­კა, ილი­ას სა­ხელ­მწი­ფო უნი­ვერ­სი­ტე­ტის გა­მომ­ცემ­ლო­ბა, თბი­ლი­სი 2011, გვ 58.
[3]George Friedman, considering a U.S.–Iran deal, ხელ­მი­საწ­ვდო­მია შემ­დეგ ბმულ­ზე:  http://www.stratfor.com/weekly/considering-us-iranian-deal, ნახ­ვის თა­რი­ღი: 2012წლის 24 იან­ვა­რი
4. ”The Wall Street Journal“,EU Bans Imports of Iran’s Oil, Raising Pressure on Tehran. ხელ­მი­საწ­ვდო­მია შემ­დეგ ბმულ­ზე:http://online.wsj.com/article/SB10001424052970203718504577178231285985826.html?mod=WSJ_hp_MIDDLENexttoWhatsNewsForth, ნახ­ვის თა­რი­ღი 2012 წლის 24 იან­ვა­რი.
5.  bloomberg , China Gets Cheaper Iran Oil as U.S. Pays Tab for Hormuz Patrols. ხელ­მი­საწ­ვდო­მია შემ­დეგ ბმულ­ზე: http://www.bloomberg.com/news/2012-01-12/china-gets-cheaper-iran-oil-as-u-s-pays-tab-for-hormuz-patrols.html, ნახ­ვის თა­რი­ღი: 2012 წლის 12 იან­ვა­რი
6. არ­ტი და ჯერ­ვი­სი სა­ერ­თა­შო­რი­სო პო­ლი­ტი­კა, ბა­რი პო­ზე­ნი: „ირა­ნი ბირ­თვუ­ლი ია­რა­ღით: რთუ­ლი, თუმ­ცა არა და­უძ­ლე­ვე­ლი პო­ლი­ტი­კუ­რი პროგ­რა­მა“ ილი­ას სა­ხელ­მწი­ფო უნი­ვერ­სი­ტე­ტის გა­მომ­ცემ­ლო­ბა, თბი­ლი­სი 2011 გვ: 225.
7. დე­ვი დუმ­ბა­ძე „ლე­ვი­ა­თა­ნი­სა და ბე­ჰე­მო­თის შო­რის: „მსოფ­ლიო სუ­ვე­რე­ნის შეშ­ლი­ლო­ბა“. Filosofi in global change. Tbilisi 2011. გვ:355
Posted in Iran | Leave a comment